تحولات مرزهای شرقی ایران از هخامنشیان تا ساسانیان

تحولات مرزهای شرقی ایران از هخامنشیان تا ساسانیان

در دوره ای از تاریخ ایران که میان برآمدن هخامنشیان تا برافتادن اشکانیان قرار دارد، مرزهای شرقی قلمرو این حکومت ها همواره، و تقریباً پیوسته در معرض تحولات گوناگون بوده است. با اینکه برخی عوارض طبیعی مانند رودها، کوهها و بیابان ها می توانسته است شاخص های تعیین کننده ای برای مرزهای سیاسی و فرهنگی شرق ایران، نسبت به مردمان و سرزمین های همسایه باشد، وجود اقوام بیابان گرد و نیمه متمدن در این نواحی، مرزهای شرقی ایران را معمولاً در بی ثباتی نگاه می داشته است.

همچنین بخوانید   روابط صفویان و گورکانیان هند

از روزگار کورش که مرزهای شاهنشاهی هخامنشی در شرق مشخص و تقریباً تثبیت شد، هخامنشیان برای حفظ این مرزها، شهرهای مرزی و قلعه های نظامی در این نواحی تأسیس کردند. داریوش اول این مرزها را گسترش بخشید و با آنکه در بعضی سرزمین ها مانند هند، مرزهای شرقی هخامنشیان پایداری نشان نداد، در مجموع، این مرزها تا زمان سقوط سلسله هخامنشی تقریباً دست نخورده باقی ماند. به دنبال وقایعی که پس از هجوم اسکندر مقدونی به ایران روی داد، اندک اندک، سرزمین ها و مرزهای شرقی ایران اهمیت افزون تری یافت و با بنیان گذاری شاهنشاهی اشکانی، تاریخ ایران در مسیر تازه ای قرار گرفت. با وجود اینکه اشکانیان از اقوام ایران شرقی بودند، مرزهای شرقی ایران در روزگار ایشان همچنان معروض تحولات بسیار بود.

همچنین بخوانید   درباره خسرو پرویز

در واقع، پس از درگذشت مهرداد اول اشکانی، مرزهای شرقی ایران به گونه ای تقریباً مداوم، مسیر مهاجرت و هجوم قبایل بدوی و بیابان گرد شد و با وجود تلاش های اشکانیان، این رفت و آمد های چپاول گرانه به موضوعی جدی و نسبتاً همیشگی بدل گردید که تاریخ ایران پس از اشکانیان را نیز تحت تأثیر قرار داد. به هر حال، در دوره مورد بررسی در رساله حاضر، رودهای آمودریا و سند، و نیز خط الرأس کوههای هندوکش همواره مرز فرهنگی قوم ایرانی باقی ماند

همچنین بخوانید   نشان v در گنج یابی, دفینه یابی, میتواند مقبره بانوی بلند مرتبه اشکانی باشد

دیدگاهتان را بنویسید

بستن منو